Khởi động máy chiết rót sau dừng máy không giống một ca bình thường. Sau 2–4 tuần nằm yên, gioăng khô và nứt, dầu bôi trơn đông, tủ điện có thể bị ẩm, côn trùng làm tổ trong vòi và ắc quy PLC có thể yếu. Chạy ngay với sản phẩm là cách nhanh nhất để hỏng van và mất một lô hàng.
Checklist dưới đây chia 3 giai đoạn: trước khi dừng, ngày khởi động và 24 giờ đầu.
Tóm nhanh
- Trước khi dừng: xả sạch sản phẩm, CIP/COP, sấy khô, bôi trơn điểm chuyển động, che bụi, xả khí.
- Ngày khởi động: kiểm tra tủ điện – khí nén – gioăng – vòi, chạy tay, chạy không tải, chạy nước.
- Chỉ chạy sản phẩm sau khi nước chạy 30–60 phút không rò và thể tích ổn định.
- 24 giờ đầu: cân mỗi 30 phút, theo dõi nhiệt bơm, tiếng kêu, rò rỉ.
- Đừng bỏ qua: ắc quy PLC, hộp giảm tốc, bẫy nước khí nén, tổ côn trùng trong vòi.

Kiểm tra trước khi chạy lại — sơ đồ tóm tắt của bài.
1. Trước khi dừng máy: quyết định 80% lần khởi động sau
| Việc | Cách làm | Lý do |
|---|---|---|
| Xả sản phẩm | Chạy hết ống, thu hồi nếu được | Cặn khô thành đá, tắc vòi |
| Vệ sinh | CIP/COP theo sản phẩm, tráng đến pH trung tính | Đường, đạm lên men gây mùi |
| Sấy khô | Tháo vòi, úp ráo, thổi khí khô | Ẩm sinh nấm trong gioăng |
| Bôi trơn | Mỡ food-grade cho ray, cam, trục | Chống gỉ, chống kẹt |
| Che bụi | Bọc vải thoáng hoặc nilon có lỗ | Côn trùng, bụi công nghiệp |
| Khí nén | Khóa nguồn, xả áp, xả bẫy nước | Ngưng tụ trong xy-lanh |
| Điện | Tắt theo trình tự, không cắt đột ngột | Bảo vệ PLC, biến tần |
| Ắc quy PLC | Kiểm tra/ghi ngày thay | Mất chương trình là sự cố đắt |
Với dừng trên 1 tháng: tháo gioăng, bọc kín, bảo quản nơi mát; bôi mỡ chống gỉ mặt bích; cho máy chạy không tải 5 phút mỗi 2 tuần nếu có người trực.
2. Ngày khởi động: kiểm tra theo thứ tự
Bước 1 — Điện và tủ điện
- Mở tủ, kiểm tra côn trùng, ẩm, mùi khét.
- Đo điện trở cách điện nếu tủ từng bị ẩm.
- Kiểm tra aptomat, cầu chì, đèn báo.
- Bật nguồn, xem PLC/HMI khởi động, pin báo lỗi không.
- Kiểm tra chiều quay bơm, quạt, băng tải.
Bước 2 — Khí nén
- Xả bẫy nước ở máy nén, lọc, đầu máy.
- Kiểm tra 6–8 bar khi mở van.
- Nghe rò ở đầu nối, xy-lanh, van điện từ.
- Thay lọc nếu đã quá hạn hoặc có nước.
Bước 3 — Cơ khí và gioăng
- Kiểm tra gioăng: cứng, nứt, dẹp, dính vào mặt bích.
- Thay ngay gioăng nứt — đừng chạy thử "cho biết".
- Kiểm tra vòi có côn trùng, cặn, nhện.
- Siết lại đầu nối bị co giãn do nhiệt.
- Tra mỡ ray, cam, trục vít.
Bước 4 — Chạy tay
- Quay bánh đà/bơm bằng tay nếu cho phép.
- Kiểm tra kẹt cứng, tiếng cọ.
- Xác nhận hành trình vòi, cam, van đóng mở.
Bước 5 — Chạy không tải
- 5–10 phút, nghe tiếng, xem dòng điện.
- Kiểm tra dừng khẩn, chắn bảo vệ.
- Xem băng tải có lệch, chai có đi đúng làn.
Bước 6 — Chạy nước
- 30–60 phút với nước sạch.
- Kiểm tra rò ở van, mối nối, bơm.
- Cân 10 chai, so với lần chạy cuối.
- Nếu sai số >1,5%, hiệu chuẩn lại trước khi chạy sản phẩm.
3. Hai mươi bốn giờ đầu
| Thời điểm | Việc kiểm tra |
|---|---|
| 30 phút | Thể tích 5 chai, rò rỉ, tiếng kêu |
| 1 giờ | Nhiệt độ bơm, dòng điện, áp khí |
| 2 giờ | Gioăng có trương, vòi có nhỏ giọt |
| 4 giờ | Cân lại 5 chai, kiểm tra nắp |
| Cuối ca | Tổng hợp lỗi, ghi nhật ký |
4. Lỗi thường gặp sau dừng máy
| Hiện tượng | Nguyên nhân | Xử lý |
|---|---|---|
| Bơm không lên nước | Mất mồi, van một chiều kẹt, ống hở | Mồi bơm, vệ sinh van, siết lại |
| Van không đóng, nhỏ giọt | Gioăng khô/nứt, cặn cứng | Thay gioăng, vệ sinh van |
| Máy báo lỗi PLC | Ắc quy yếu, ẩm, lỏng jack | Kiểm tra pin, sấy tủ, siết jack |
| Cảm biến không nhận | Ẩm, bụi, côn trùng | Lau mặt cảm biến, kiểm tra dây |
| Chai đổ hàng loạt | Băng tải lệch sau thời gian nghỉ | Căn lại ray, kiểm tra căng đai |
| Sản phẩm có mùi lạ | Cặn còn trong ống/vòi | CIP lại, thay gioăng nếu ngấm mùi |
| Rò ở mặt bích | Gioăng co, siết lỏng | Thay gioăng, siết đúng lực |
5. Khi nào không nên tự khởi động
- Tủ điện bị nước vào, có mùi khét.
- Máy bị chuột cắn dây, tổ côn trùng trong tủ.
- Động cơ/bơm kẹt cứng khi quay tay.
- PLC mất chương trình hoặc pin báo đỏ.
- Gioăng, vòi nứt hàng loạt sau thời gian dài.
Gọi kỹ thuật trong các trường hợp trên rẻ hơn nhiều so với chạy thử rồi hỏng biến tần hoặc bơm.
Đọc tiếp: máy chiết rót chai · vệ sinh máy chiết rót chai · bảo trì máy chiết rót chai · thay gioăng máy chiết rót · chạy máy chiết rót lần đầu
Câu hỏi thường gặp
Máy nghỉ 1 tuần có cần vệ sinh lại không? Có. Tráng nước và vệ sinh vòi trước khi chạy sản phẩm, đặc biệt nếu sản phẩm có đường hoặc đạm.
Sau Tết, máy chạy bao lâu thì ổn định lại? Thường 2–4 giờ. Trong thời gian đó phải cân thể tích mỗi 30 phút vì gioăng và nhiệt độ đang ổn định lại.
Có cần thay toàn bộ gioăng sau 1 tháng nghỉ? Không nhất thiết. Kiểm tra từng chiếc: cứng, nứt, dẹp, dính thì thay. Gioăng EPDM để khô có thể dùng lại nếu còn đàn hồi.
Ắc quy PLC dùng được bao lâu? Thường 3–5 năm. Ghi ngày thay trên tủ điện; nếu HMI báo pin yếu, thay trước khi mất chương trình.
Máy dừng 3 tháng có phải đại tu không? Không, nhưng cần kiểm tra toàn bộ gioăng, dầu hộp giảm tốc, ắc quy, tiếp địa và chạy thử 3 cấp. Nếu thân máy rỉ nặng, xem xét đại tu máy chiết rót.
Kết luận
Khởi động sau dừng máy là phép thử của khâu bảo quản. Chuẩn bị tốt trước khi nghỉ và đi đúng 6 bước ngày khởi động giúp tránh phần lớn sự cố — đặc biệt là gioăng khô và ẩm tủ điện.
Cần checklist bảo quản máy trước kỳ nghỉ? Gửi loại máy và thời gian dừng dự kiến để nhận bản in.


